In november 2023 krijgt de Westhoek te maken met uitzonderlijke wateroverlast. In navolging daarvan werd de Taskforce Weerbare Westhoek opgericht. Een adviesorgaan dat plannen uitwerkt om de Westhoek toekomstbestendig en weerbaar te maken, bij wateroverlast én waterschaarste.
Ontdek het volledige verhaal
Kernpijlers
Context
De IJzer stroomt dwars door de Westhoek. Het IJzerbekken is bovendien van levensbelang voor de regio. Het bekken zorgt voor onder meer voor drinkwater en water voor de landbouw.
Een waterloop die voorzienend werkt voor de streek maar ook veel dynamiek moet kunnen verdragen, bij te veel én te weinig water. Het gevarieerd landschap in de omgeving van de IJzer zorgt er namelijk voor dat de waterstand kunstmatig moet geregeld worden. Doen we dat niet, dan komen bepaalde deelgebieden 2 keer per dag onder water te staan. Een hele uitdaging.
Uitdagingen
6 factoren zorgen voor uitdagingen in het IJzerbekken: het weer, het reliëf, de bodemsamenstelling, de verzilting, klimaat en de ruimtelijke ordening. Ieder factor brengt op zijn manier moeilijkheden met zich, die om concrete plannen en oplossingen vragen.
In november 2023 kwamen al deze factor samen, waardoor de Westhoek grote wateroverlast ervaarde. Het waarschuwingssignaal dat er iets moest veranderen voor het IJzerbekken.
Korte termijn
Vlak na de overstromingen in 2023 installeerde de Vlaamse Regering de taskforce ‘Weerbare Westhoek’. Die kreeg als opdracht om binnen de maand een onderbouwd advies uit te brengen over de verdere aanpak van waterveiligheid en duurzaam waterbeheer in de Westhoek.
De taskforce formuleerde een reeks aanbevelingen. Het advies bevatte zo’n een 70-tal acties met een korte uitvoeringstermijn. Het advies was gestoeld op drie principes: preventie, protectie en paraatheid.
De Vlaamse Regering keurde in december 2023 een belangrijk pakket maatregelen goed in de nasleep van deze wateroverlast. Het actieplan kreeg de naam ‘Weerbare Westhoek’.
Deze plannen vragen om samenwerking tussen heel wat verschillende stakeholders: burgers, landbouwers, bedrijven, lokale besturen, provincies, de Vlaamse overheid en buurland Frankrijk.
De taskforce onder voorzitterschap van de West-Vlaamse provinciegouverneur en de gedelegeerd bestuurder van De Vlaamse Waterweg nv waakt over de uitvoering.
Lange termijn
Voor de aanpak op langere termijn wordt in 2025-2026 een actiegericht meerjarenprogramma opgemaakt om structureel verder te werken aan waterzekerheid in het IJzerbekken. Voor deze plannen loopt al heel wat studiewerk, waarbij alle mogelijke scenario’s, oplossingen en afwegingen worden onderzocht.
Dit plan steunt op drie krachtlijnen: water vasthouden, water bergen en water afvoeren.
Nieuws
Westhoek zette in twee jaar grote stappen richting waterveiligheid
Veelgestelde vragen
Heb je een vraag? Neem een kijkje bij onze ‘veelgestelde vragen’, misschien vind je hier wel het antwoord dat je zoekt.
Waarom werd de Taskforce Weerbare Westhoek opgericht?
De Taskforce werd op 17 november 2023 opgericht door de Vlaamse Regering om een robuust plan uit te werken voor een betere waterveiligheid en een duurzaam waterbeheer in het IJzerbekken.
Wat is het doel van het actieplan Weerbare Westhoek?
Het actieplan moet de regio beter beschermen tegen wateroverlast en droogte. Het bevat maatregelen om het watersysteem robuuster te maken, zoals het verhogen van waterbergend vermogen, verbeteren van afvoercapaciteit en versterken van oevers.
Welke maatregelen worden genomen op korte termijn?
Er zijn 75 acties voorzien voor 2024-2028, waaronder:
- Baggerwerken in de IJzer en Lo-kanaal
- Renovatie van sluizen (Nieuwpoortsluis, Fintele)
- Bescherming dorpskernen (Stavele, Roesbrugge) door de aanleg of aanpassing van dijken
- Herstellen van de winterdijk in het Blankaartbekken
- Onderzoek naar verhogen afvoercapaciteit en de impact van bijkomende pompen in het IJzerbekken.
Wie maakt deel uit van de Taskforce?
De taskforce bestaat uit een kerngroep van waterbeheerders, experten en vertegenwoordigers van de beleidsmakers zoals:
- Provincie West-Vlaanderen
- Vlaamse Milieumaatschappij (VMM)
- Vlaamse Landmaatschappij (VLM)
- De Vlaamse Waterweg nv
- de polderbesturen in het IJzerbekken
- Vertegenwoordigers van de Vlaamse Regering
Hoeveel budget is voorzien voor het project?
Voor de uitvoering van de kortetermijnacties is ongeveer 80 miljoen euro voorzien. Daarnaast zijn er Europese (EFRO) en Vlaamse (FIO) middelen voor specifieke projecten.
Hoe wordt de uitvoering opgevolgd?
De taskforce blijft actief om de uitvoering van maatregelen op te volgen. Er zijn periodieke opvolgingsmomenten en overleg met betrokken partners.